Wat is een EPD, een milieuproductverklaring?

Wereldwijd bestaan er honderden manieren om producten te labelen. Dat maakt het moeilijk om de werkelijke milieu-impact te beoordelen en producten eerlijk te vergelijken. Een EPD lost dat op: de gegevens worden volgens dezelfde regels berekend en extern gecontroleerd, zodat ze geloofwaardig en vergelijkbaar zijn.
 

Wat betekent EPD?

EPD staat voor Environmental Product Declaration. De Nederlandse term is milieuproductverklaring. Zie een EPD als het voedingswaardelabel van een product, maar dan voor de impact op het milieu: in plaats van calorieën en suikers vind je er gekwantificeerde gegevens over onder meer CO₂-uitstoot, energieverbruik en grondstofgebruik.

Een EPD oordeelt niet of een product "groen" of "niet groen" is. Het geeft transparante, wetenschappelijk onderbouwde cijfers, en laat de beoordeling over aan wie het document gebruikt.

Wat staat er in een EPD?

Een EPD beschrijft de milieu-impact van een product in elke fase van zijn levenscyclus. Die fasen worden aangeduid met codes (A tot en met D), zodat elke EPD binnen dezelfde productcategorie op identieke wijze is opgebouwd en dus vergelijkbaar is.

Toegepast op een industriële poort of automatische deur ziet dat er zo uit:

Voor een automatische deur of snellooppoort, die jarenlang dagelijks duizenden cycli draait, weegt de gebruiksfase (B) vaak het zwaarst. Net daar maakt energie-efficiëntie en degelijk onderhoud het grootste verschil in de totale milieu-impact.

Op welke normen is een EPD gebaseerd?

Een EPD is een milieuverklaring van type III en steunt op 2 normen:

• ISO 14025 legt de principes en procedures vast voor type III-milieuverklaringen en de bijbehorende programma's.
• EN 15804 bevat de basisregels (de productcategorieregels) specifiek voor bouwproducten, zodat EPD's binnen dezelfde categorie onderling vergelijkbaar zijn.

Een EPD vormt op zijn beurt de bouwsteen voor de beoordeling op gebouwniveau. Daarvoor bestaat EN 15978, die de rekenmethode beschrijft om de milieu-impact van een volledig gebouw te bepalen op basis van de EPD's van de afzonderlijke producten.

De verificatie door een onafhankelijke derde partij is wat een EPD onderscheidt van een zelfverklaarde milieuclaim: de gegevens worden gecontroleerd op volledigheid, plausibiliteit en conformiteit met de normen.

Het Belgische EPD-programma (B-EPD)

In België wordt het EPD-kader beheerd door de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, onder de naam B-EPD-programma (gestart in december 2016).

De basis is het Koninklijk Besluit Milieuboodschappen van 22 mei 2014. Dat KB bepaalt de minimumeisen voor milieuboodschappen op bouwproducten en voorziet in een federale EPD-databank. Concreet betekent dit: zodra een fabrikant een milieuboodschap aanbrengt op een bouwproduct dat in België op de markt wordt gebracht, is registratie van de onderliggende EPD in die databank wettelijk verplicht.

De Belgische EPD's worden bovendien geïntegreerd in TOTEM, de tool waarmee de gewesten de milieu-impact van bouwwerken op gebouwniveau berekenen. Voor architecten en overheden is dat de schakel tussen een product-EPD en de duurzaamheidsbeoordeling van een volledig gebouw.

Meer informatie over het B-EPD-programma vindt u bij de FOD Volksgezondheid.

Hoe lees en gebruik je een EPD?

Drie principes voor wie een EPD gebruikt in een bestek of materiaalkeuze:

1. Vergelijk alleen binnen dezelfde productcategorie. Een EPD van een sectionale poort vergelijk je met die van een andere sectionale poort, niet met een raam of een wand.
2. Beoordeel op gebouwniveau, niet enkel op productniveau. Een materiaal met een lagere impact kan elders in de constructie net méér vragen. De som telt.
3. Let op de volledige levenscyclus. Een product dat duurzaam wordt geproduceerd maar een korte levensduur heeft of niet recycleerbaar is, scoort over het geheel vaak slechter dan het op het eerste zicht lijkt.

De belangrijkste indicator voor de meeste projecten is het Global Warming Potential (GWP), uitgedrukt in CO₂-equivalenten. Dat cijfer maakt de klimaatimpact van een product in één oogopslag vergelijkbaar.

EPD versus andere milieulabels

Niet elk milieulabel is even betrouwbaar. Men onderscheidt 3 types milieulabels, elk met een eigen norm. Type III, de EPD, valt onder ISO 14025.

Een EPD (type III) biedt de meest objectieve basis voor duurzame materiaalkeuzes.

Waarom een EPD belangrijk is bij BREEAM, LEED en DGNB

Duurzaamheidscertificeringen voor gebouwen zoals BREEAM, LEED en DGNB kennen punten toe wanneer producten met een geverifieerde EPD worden gebruikt. Wie streeft naar een hoge certificeringsscore, heeft er dus rechtstreeks belang bij om materialen en toegangsoplossingen met een EPD te specificeren. Een EPD is daarmee niet alleen een transparantiedocument, maar ook een concreet pluspunt in het ontwerp- en aanbestedingsproces.

De EPD's van ASSA ABLOY Entrance Systems

Wij evalueren en beperken voortdurend de ecologische impact van onze producten en diensten. Onze EPD's zijn door derden geverifieerd en volgen de internationale norm ISO 14025, zodat de impact op dezelfde manier wordt gemeten en de gegevens geloofwaardig zijn. We breiden ons EPD-aanbod continu uit naar ons volledige assortiment deuren, poorten en laad- en lossystemen.

Download onze EPD's voor deuren en poorten →

Veelgestelde vragen

- Wat betekent EPD?

EPD staat voor Environmental Product Declaration, in het Nederlands milieuproductverklaring: een geverifieerd document over de milieu-impact van een product over zijn volledige levenscyclus.

- Wat is het verschil tussen een EPD en een LCA?

Een LCA (levenscyclusanalyse) is de onderliggende berekening van de milieu-impact. De EPD is het gestandaardiseerde, extern geverifieerde document waarin die resultaten worden gerapporteerd.

- Is een EPD verplicht in België?

Een EPD is niet algemeen verplicht. Wel is registratie in de federale databank wettelijk vereist zodra u een milieuboodschap aanbrengt op een bouwproduct dat in België op de markt wordt gebracht (KB van 22 mei 2014).

- Hoeveel kost een EPD?

De kosten variëren naargelang de omvang van de LCA en de verificatie. Ze hangen onder meer af van de productcategorie en het aantal producten in de verklaring.

- Hoelang is een EPD geldig?

Een EPD is doorgaans vijf jaar geldig, waarna ze moet worden herzien of opnieuw geverifieerd.

- Waar vind ik de EPD's van ASSA ABLOY Entrance Systems?

Die kunt u downloaden op onze EPD-downloadpagina.